“Cố đấm ăn xôi” là một thành ngữ tiếng Việt, dùng để chỉ việc cố gắng làm hoặc chịu đựng điều gì đó dù biết là bất lợi, khó khăn, hoặc không đáng, chỉ để đạt được một chút lợi ích trước mắt.
Nguồn gốc hình ảnh của câu này xuất phát từ việc một người tham gia đánh đấm, chấp nhận bị đau, bị đánh chỉ để được phần thưởng là bát xôi. Ý nghĩa bóng là chịu thiệt hại lớn hơn lợi ích nhận được, hoặc cố bám lấy một việc không còn hợp lý chỉ vì chút lợi lộc.
Ví dụ:
- Anh ấy biết dự án đó gần như thất bại rồi mà vẫn tiếp tục đổ tiền vào, đúng là cố đấm ăn xôi.
- Cô ấy không còn hứng thú với công việc nhưng vẫn làm chỉ vì khoản thưởng cuối năm, có phần cố đấm ăn xôi.
Thành ngữ này thường mang sắc thái phê phán hoặc chê trách nhẹ, ngụ ý rằng sự cố gắng đó không thực sự khôn ngoan vì cái được không tương xứng với cái mất.
Một số cách diễn đạt gần nghĩa:
- Tham bát bỏ mâm.
- Đâm lao phải theo lao (gần nghĩa nhưng khác sắc thái).
- Cố theo cho bằng được dù không đáng.
Tóm lại, “cố đấm ăn xôi” nghĩa là chấp nhận chịu thiệt thòi, khó khăn hoặc mất mát để đạt được một lợi ích nhỏ, thường bị xem là không đáng công hoặc không khôn ngoan.
