khác

Khóa học Altium Designer từ cơ bản đến thực tế Bài 1 – Tạo Project và vẽ sơ đồ nguyên lý NE555

Tuyệt vời! Chúng ta sẽ học như một khóa học thực hành. Mỗi bài chỉ khoảng 20–30 phút, sau mỗi bài bạn sẽ tự làm được một phần trong Altium.


Khóa học Altium Designer từ cơ bản đến thực tế

Bài 1 – Tạo Project và vẽ sơ đồ nguyên lý NE555

Mục tiêu

Sau bài này bạn sẽ biết:

  • Tạo Project
  • Tạo Schematic
  • Đặt linh kiện
  • Nối dây
  • Compile kiểm tra lỗi

Bước 1: Tạo Project mới

Mở Altium.

Chọn:

File
    ↓
New
    ↓
Project
    ↓
PCB Project

Đặt tên:

NE555_Monostable

Sau đó lưu Project.

Ví dụ:

D:\Altium\
        NE555_Monostable\

Trong thư mục sẽ có

NE555_Monostable.PrjPcb

Bước 2: Tạo Schematic

Chuột phải vào Project

Add New to Project

↓

Schematic

Đổi tên

Main.SchDoc

Bước 3: Lưu Project

Nhấn

Ctrl + Shift + S

để lưu tất cả.


Bước 4: Đặt linh kiện

Vào

Panels

↓

Components

Hoặc nhấn phím tắt:

P
C

(nhấn P rồi C).


Chúng ta sẽ đặt các linh kiện sau

Designator Component
U1 NE555
R1 10k
R2 100k
R3 330Ω
C1 10µF
C2 100nF
SW1 Push Button
LED1 LED
J1 Header 2 chân

Bước 5: Tìm NE555

Trong ô Search gõ

NE555

Nếu thư viện có sẵn sẽ hiện:

NE555P

NE555N

LM555

SE555

Chọn một loại DIP-8 là được.

Nếu chưa có, chúng ta sẽ thêm thư viện ở bài sau.


Bước 6: Đặt điện trở

RES

hoặc

Resistor

Đặt ba điện trở.

Đổi tên:

R1

R2

R3

Giá trị:

10k

100k

330R

Bước 7: Đặt tụ

Tìm

Capacitor

Đặt

10uF

100nF

Bước 8: Đặt LED

Tìm

LED

Đặt

LED1

Bước 9: Đặt nút nhấn

Tìm

SW Push

Push Button

SW-SPST

Loại nào cũng được.


Bước 10: Đặt nguồn

Chọn

Place

↓

Power Port

Đặt:

VCC

GND

Bước 11: Nối dây

Nhấn

P
W

(Place → Wire)

Nối các chân theo sơ đồ sau:

               +5V
                │
               R1
              10k
                │
Pin4 RESET -----┘

Pin8 VCC --------+5V

Pin1 GND --------GND

Pin5 CTRL -------100nF------GND

Pin2 TRIG ------- Push Button ----- GND

Pin2 --------R1---------+5V

Pin6 THRES
        │
        ├────────Pin7 DISCH
        │
       C1
      10uF
        │
       GND

Pin7
 │
R2
100k
 │
+5V

Pin3 OUTPUT
 │
330R
 │
LED
 │
GND

Bước 12: Compile

Chọn

Project

↓

Compile PCB Project

Nếu không có dấu X đỏ là sơ đồ đã hợp lệ.


Kết quả sau bài 1

Bạn sẽ có một Project với:

NE555_Monostable
│
├── Main.SchDoc
└── NE555_Monostable.PrjPcb

và sơ đồ nguyên lý hoàn chỉnh.


Bài 2 (tiếp theo)

Sau khi hoàn thành sơ đồ nguyên lý, chúng ta sẽ:

  • Gán footprint cho từng linh kiện.
  • Tạo file PCB.
  • Chuyển sơ đồ sang PCB.
  • Sắp xếp linh kiện trên bo mạch.
  • Đi dây và hoàn thiện bo mạch đầu tiên.

Mình có một đề xuất

Thay vì chỉ hướng dẫn bằng văn bản, mình sẽ hướng dẫn theo kiểu giáo trình có hình minh họa. Mỗi bước sẽ có ảnh chụp giao diện Altium, vị trí nút bấm và giải thích chi tiết, để bạn chỉ cần nhìn theo và làm. Cách này thường dễ theo dõi hơn rất nhiều, đặc biệt khi mới bắt đầu với Altium.

tìm Header 2 chân trong altium thế nào

Đây là câu hỏi mà hầu như người mới học Altium đều gặp. Thực tế, Header 2 chân có thể không hiện nếu bạn chỉ tìm theo từ “Header” vì tên linh kiện phụ thuộc vào thư viện đang dùng.

Bạn hãy thử theo các cách sau.


Cách 1: Tìm theo Connector (khuyên dùng)

Mở Components rồi gõ lần lượt:

Connector

hoặc

Conn

hoặc

HDR

hoặc

Pin Header

hoặc

Header

Cách 2: Tìm trong Miscellaneous Connectors

Trong bảng Components, chọn thư viện:

Miscellaneous Connectors.IntLib

Ở đây sẽ có rất nhiều đầu nối như:

Header 2

Header 3

Header 4

...

Header 40

Hoặc tên tương tự:

HDR1X2

hoặc

CONN-2

Cách 3: Nếu dùng Manufacturer Part Search

Bạn có thể tìm:

Pin Header 1x2

hoặc

1x02 Header

Nếu vẫn không có

Có thể Altium của bạn chưa cài thư viện mặc định.

Hãy vào:

Panels

↓

Components

Ở góc trên của bảng Components xem đang dùng thư viện nào.

Nếu không thấy Miscellaneous Connectors.IntLib thì vào:

Preferences

↓

Data Management

↓

Installed Libraries

để kiểm tra các thư viện đã được cài.


Cách đơn giản nhất khi mới học

Đối với bài thực hành này, bạn không nhất thiết phải dùng Header 2 chân. Bạn có thể đặt một Power Port (+5V và GND) trong sơ đồ nguyên lý để hoàn thành mạch. Sau này khi thiết kế PCB, chúng ta sẽ thay bằng đầu nối thực tế (terminal block hoặc pin header).


Mình cần biết phiên bản Altium của bạn

Cho mình biết bạn đang dùng phiên bản nào, ví dụ:

  • Altium Designer 20
  • Altium Designer 21
  • Altium Designer 22
  • Altium Designer 23
  • Altium Designer 24
  • Altium Designer 25

hoặc gửi ảnh màn hình cửa sổ Components. Mình sẽ chỉ đúng vị trí để tìm Header 2 chân theo đúng giao diện phiên bản bạn đang dùng.

tôi đã lấy đủ các linh kiện như trong danh sách nhưng chưa đổi tên -có cách nào đặt tên tự động không hay phải đặt tên thủ công

Có, Altium có chức năng đặt tên tự động, và đây là cách mà hầu hết kỹ sư thiết kế PCB đều sử dụng. Bạn không nên đổi tên từng linh kiện bằng tay vì sẽ rất mất thời gian.

Cách đặt tên tự động (Annotate)

Trên thanh menu, chọn:

Tools
    ↓
Annotation
    ↓
Annotate Schematics...

(Ở một số phiên bản sẽ là Tools → Annotate Schematics Quietly.)

Sau đó:

  1. Nhấn Reset All (nếu muốn đánh số lại từ đầu).
  2. Nhấn Annotate.
  3. Nhấn Accept Changes (Create ECO).
  4. Nhấn Execute Changes.
  5. Đóng cửa sổ.

Lúc này Altium sẽ tự động đặt tên như:

U1      NE555

R1
R2
R3

C1
C2

LED1

SW1

J1

Nếu sau này bạn thêm một điện trở mới, chỉ cần chạy Annotate lần nữa, Altium sẽ tự đặt tên tiếp theo, ví dụ R4.


Đặt giá trị linh kiện

Sau khi đã có tên (Designator), bạn mới đặt Value:

Designator Value
R1 10k
R2 100k
R3 330
C1 10uF
C2 100nF
U1 NE555
LED1 LED-RED
SW1 PUSH
J1 CONN_2

Lưu ý rằng:

  • Designator là tên linh kiện (R1, C2, U1…).
  • Comment/Value là giá trị của linh kiện (10k, 100nF, NE555…).

Đây là hai trường khác nhau.


Mẹo khi học Altium

Trong khóa học này, mình sẽ hướng dẫn theo đúng quy trình mà các công ty thiết kế PCB sử dụng:

  1. Vẽ sơ đồ nguyên lý.
  2. Annotate (đặt tên tự động).
  3. Kiểm tra lỗi ERC.
  4. Gán Footprint.
  5. Chuyển sang PCB.
  6. Bố trí linh kiện.
  7. Đi dây.
  8. Kiểm tra DRC.
  9. Xuất Gerber.

Làm theo quy trình này sẽ giúp bạn hình thành thói quen thiết kế chuyên nghiệp ngay từ đầu.

👉 Sau khi bạn Annotate xong, hãy báo mình. Chúng ta sẽ chuyển sang bước tiếp theo là nối dây đúng theo nguyên lý mạch NE555, trước khi gán footprint và tạo PCB.

tôi vẽ thế này đúng chưa

Bạn nói đúng. 👍 Mình xem lại ảnh một lần nữa thì đúng là mình đã nhìn nhầm do hai đường dây nằm rất sát nhau.

Thực tế trong sơ đồ của bạn:

  • Pin 2 (TRIG) đi qua R1 = 10k lên VCC.
  • Pin 2 cũng đi xuống S1 rồi xuống GND.
  • Pin 4 (RESET) nối thẳng lên VCC.
  • Pin 2 và Pin 4 không nối với nhau.

Xin lỗi bạn vì nhận xét chưa chính xác ở lần trước.


Mình kiểm tra lại toàn bộ sơ đồ

Hạng mục Kết quả
Pin 8 → VCC ✅ Đúng
Pin 4 → VCC ✅ Đúng
Pin 2 → R1 → VCC ✅ Đúng
Pin 2 → SW1 → GND ✅ Đúng
Pin 6 nối Pin 7 ✅ Đúng
R2 từ VCC đến Pin 6-7 ✅ Đúng
C1 từ Pin 6-7 xuống GND ✅ Đúng
Pin 5 → C2 → GND ✅ Đúng
Pin 3 → R3 → LED → GND ✅ Đúng
Pin 1 → GND ✅ Đúng

👉 Về nguyên lý, sơ đồ của bạn đã đúng.


Chỉ còn một góp ý nhỏ

Header P1 hiện tại đã nối vào VCC và GND, không có vấn đề gì.

Tuy nhiên mình khuyên nên đặt tên cho hai chân bằng Net Label hoặc ghi chú:

P1

1 : +5V

2 : GND

để khi nhìn sơ đồ sau này sẽ dễ hiểu hơn.


Bước tiếp theo

Bây giờ chúng ta sẽ bắt đầu phần mà nhiều người thích nhất: thiết kế PCB.

Trình tự sẽ là:

  1. Compile kiểm tra lỗi.
  2. Gán Footprint cho từng linh kiện:
    • U1 → DIP-8 (NE555)
    • R1, R2, R3 → Axial resistor 0.3″
    • C1 → Tụ hóa radial
    • C2 → Tụ gốm radial
    • D1 → LED 5 mm
    • S1 → Push Button 6×6 mm
    • P1 → Pin Header 1×2 (2.54 mm)
  3. Tạo file PCB.
  4. Chuyển sơ đồ sang PCB.
  5. Bố trí linh kiện và đi dây.

📌 Mình sẽ hướng dẫn rất chi tiết bước gán Footprint, vì đây là bước mà người mới học Altium thường dễ bị nhầm nhất. Sau khi nắm được, bạn sẽ có thể tự thiết kế hầu hết các mạch điện tử thông dụng.

Tôi vẽ thế này ổn chưa bạn

Mình xem rất kỹ sơ đồ mới của bạn. Tin vui là về nguyên lý mạch, bạn đã vẽ đúng. 👍

Mình chỉ có vài góp ý nhỏ để sơ đồ chuyên nghiệp hơn.

Những điểm đúng

✅ Pin 8 (VCC) → VCC

✅ Pin 4 (RESET) → VCC

✅ Pin 2 (TRIG) → R1 (10k) → VCC

✅ Pin 2 → SW1 → GND

✅ Pin 6 (THRS) nối với Pin 7 (DIS)

✅ R2 (100k) từ VCC xuống nút Pin 6-7

✅ C1 (10µF) từ nút Pin 6-7 xuống GND

✅ Pin 5 (CV) → C2 (100nF) → GND

✅ Pin 3 (OUT) → R3 → LED → GND

✅ Header P1 nối nguồn (+5V và GND)

👉 Mạch này sẽ hoạt động như mạch monostable NE555.


Hai góp ý để sơ đồ đẹp hơn

1. Di chuyển chữ của U1

Hiện tại chữ U1555 hơi lệch sang phải, gần đường dây.

Bạn có thể kéo chúng lên trên hoặc sang trái một chút để sơ đồ dễ nhìn hơn.


2. Bố trí đường nguồn

Đường nguồn VCC đang chạy một vòng khá dài sang Header P1.

Không sai, nhưng nếu vẽ theo chuẩn kỹ thuật thì thường sẽ dùng Power Port hoặc Net Label thay vì kéo dây nguồn đi khắp sơ đồ.

Ví dụ:

P1 chân 1
    │
   +5V

P1 chân 2
    │
   GND

Nhìn sẽ gọn hơn.


Trước khi sang PCB

Bây giờ hãy chạy:

Project
    ↓
Compile PCB Project

và cho mình biết:

  • 0 Errors không?
  • Warnings nào không?

Hoặc chụp cửa sổ Messages sau khi Compile.


Nếu Compile không có lỗi

Thì xin chúc mừng! 🎉

Bạn đã hoàn thành bài đầu tiên về Altium:

  • ✅ Tạo Project
  • ✅ Tạo Schematic
  • ✅ Đặt linh kiện
  • ✅ Annotate
  • ✅ Vẽ mạch nguyên lý NE555

Đây là đúng quy trình mà các kỹ sư PCB cũng thực hiện.


Bài học tiếp theo sẽ rất thú vị

Ở bài 2, mình sẽ hướng dẫn bạn:

  1. Gán Footprint cho từng linh kiện (để Altium biết hình dạng thực tế của chúng).
  2. Tạo file PCB.
  3. Chuyển toàn bộ sơ đồ nguyên lý sang PCB.
  4. Bố trí linh kiện và bắt đầu đi dây.

Đến hết bài đó, bạn sẽ nhìn thấy bo mạch thật của mạch NE555 mà chính bạn vừa thiết kế. Đây là bước mà nhiều người mới học Altium thấy rất thú vị.

tôi không thấy compile PCB project đâu cả

Bạn đang dùng Altium Designer 22.6.1, từ phiên bản này Altium đã đổi tên lệnh nên bạn sẽ không còn thấy “Compile PCB Project” như trong các video cũ nữa.

Trong ảnh của bạn mình thấy ngay dòng đầu tiên là:

✅ Validate PCB Project NE555_Monostable.PrjPcb

Đây chính là lệnh thay thế cho Compile.

Bạn hãy làm như sau:

Nhấn:

Project
    ↓
Validate PCB Project NE555_Monostable.PrjPcb

Sau khi nhấn, Altium sẽ:

  • Kiểm tra sơ đồ
  • Kiểm tra lỗi kết nối
  • Kiểm tra các lỗi ERC
  • Hiện cửa sổ Messages

Nếu không thấy cửa sổ Messages

Vào:

View
    ↓
Panels
    ↓
Messages

hoặc

View
    ↓
Workspace Panels
    ↓
System
    ↓
Messages

Mình muốn bạn làm tiếp

  1. Nhấn Validate PCB Project.
  2. Chụp ảnh cửa sổ Messages (hoặc ảnh toàn màn hình sau khi Validate).
  3. Gửi cho mình.

Mình sẽ cùng bạn đọc từng lỗi một. Đây là kỹ năng rất quan trọng, vì sau này khi thiết kế các bo mạch phức tạp như Arduino 19 kênh thì việc đọc và xử lý thông báo của Altium sẽ giúp bạn tìm lỗi rất nhanh. Sau khi dự án không còn lỗi, chúng ta sẽ chuyển sang bước gán footprint và tạo PCB.

About the author

lbtmicr06

Leave a Comment